Złota zawieszka z okolic Sandomierza to ślad po przebywających tutaj Gotach

29 listopada 2023, 10:38

Nadwiślańska Grupa Poszukiwawcza Stowarzyszenia „Szansa” znalazła we wsi Daromin w powiecie sandomierskim kilka przedmiotów z IV–V wieku, w tym srebrne monety i fibule. Jednak najciekawszym zabytkiem jest niewielka złota zawieszka, która stanowiła część naszyjnika lub kolii. Zawieszki takie – główne srebrne – znane są z terenów Ukrainy, Mołdawii i Rumunii, gdzie w przeszłości mieszkała ludność kultury czerniachowskiej i Sântana de Mureș, identyfikowanej z Gotami



Myszy udzielają sobie pierwszej pomocy? Naukowcy zaobserwowali niezwykłe zachowanie

21 marca 2025, 13:00

Wszystko zaczęło się od przypadkowej obserwacji, mówi Li Zhang z University of Southern California. Wraz z kolegami zauważył, że gdy mysz trafi na inną nieprzytomną mysz, wchodzi z nią w intensywną interakcję. Najpierw ją wącha, później zaczyna przeczesywać jej futro, a gdy to nic nie daje, liże oczy nieprzytomnej towarzyszki, w końcu gryzie jej usta i wyciąga język, by otworzyć drogi oddechowe. Wyciąganie języka zaobserwowano w ponad 50% przypadków. Działania takie przypominają to, co ludzie robią podczas udzielania pierwszej pomocy.


Już Homo erectus zbierał kryształy. Również szympansy się nimi interesują

9 marca 2026, 11:03

Około 780 000 lat temu pewien Homo erectus znalazł kryształ górski i zabrał go do jaskini. To najstarszy znany przykład interakcji przedstawicieli Homo z kryształami. Ale nie jedyny. W Chinach na stanowisku Zhoukoudian, obok szczątków H. erectus pochodzących sprzed co najmniej 600 tysięcy lat, znaleziono dwadzieścia kryształów kwarcu. W Indiach i Austrii kryształy odkryto w warstwie kultury aszelskiej. Zaś w RPA w jaskini Wonderwerk znaleziono kryształy w różnych warstwach sprzed 276–500 tysięcy lat. A co najważniejsze, żaden z tych kryształów nie był używany jako narzędzie, broń czy ozdoba. Z jakiegoś powodu Homo przynieśli je do swojego domu i tam przechowywali.


Zmiana języka, zmiana osobowości

26 czerwca 2008, 08:07

U osób dwujęzycznych, które funkcjonują równolegle w dwóch kulturach, zmiana języka może prowadzić do nieświadomego "przestawiania się" na inną osobowość (Journal of Consumer Research).


Najstarsze zatopione miasto świata

22 października 2009, 11:56

Pavlopetri, podwodne stanowisko archeologiczne u wybrzeży Lakonii, już wcześniej było uważane za najstarsze zatopione miasto świata. Dotąd ocena wieku opierała się na ruinach datowanych na okres mykeński (ok. 1600-1100 p.n.e.), teraz jednak znaleziono tam jeszcze starsze artefakty – ceramikę z neolitu.


Kulturalne uzdrowienie

26 maja 2011, 09:25

Branie udziału w wydarzeniach kulturalnych jest dobre dla zdrowia. Okazuje się, że ludzie, którzy chodzą na wystawy czy koncerty, a także grają na instrumentach lub malują, są bardziej zadowoleni z życia i to bez względu na stan posiadania oraz zdobyte wykształcenie. Naukowcy zaobserwowali też ciekawe różnice międzypłciowe.


Google ostrzega

19 października 2012, 11:42

Przedstawiciele Google'a wysłali do francuskich ministerstw list, w którym ostrzegają, iż plany dotyczące pobierania opłat od wyszukiwarek mogą skończyć się tym, że Google zrezygnuje z prezentowania wyników wyszukiwania we francuskich mediach


Modyfikowanie telefonu to kwestia nie tylko osobista, ale i kulturowa

15 lipca 2014, 06:33

Ludzie z kultur wschodnich są bardziej zmotywowani, by zmieniać wygląd i dźwięki wydawane przez ich telefony komórkowe - twierdzi prof. S. Shyam Sundar z Uniwersytetu Stanowego Pensylwanii.


Podczas budowy metra w Rzymie znaleziono wojskowy barak

18 maja 2016, 06:11

Podczas budowy linii C metra w Rzymie odkryto olbrzymi barak z II w. n.e., który powstał za rządów cesarza Hadriana. Władze planują nawet stworzenie na Amba Aradam-Ipponio pierwszej w Wiecznym Mieście stacji archeologicznej.


Nowe skarby z grobowca Tutanchamonona

20 listopada 2017, 12:04

Zespół naukowców przeanalizował złote aplikacje, które tuż po odkryciu w 1922 r. w grobowcu Tutanchamonona zapakowano do skrzyni przechowywanej w magazynach Muzeum Egipskiego w Kairze. Widniejące na nich motywy wskazują na zaskakujące powiązania starożytnego Egiptu z Lewantem.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk